
Vandaag was het cultureel erfgoed dag op De Holsthoek.
We willen hiermee aangeven dat we het erfgoed om ons heen belangrijk vinden.
Wij brachten een bezoek aan de molen in Windesheim.
In 1391 werd er op deze plek een molen gebouwd. De molen waaide in de loop der jaren een paar maal om, maar werd weer herbouwd. Van origine was het geen windkorenmolen. Maar de huidige molen maalt het graan wel tot meel en gebruikt daarvoor de kracht van de wind.
Wij hadden vandaag geluk; er stond veel wind en de wieken draaiden flink rond.
We bekeken eerst de buitenkant van de molen en zagen hoe de wieken werken. Binnen zagen we hoe een zak graan met een touw naar boven wordt gehesen. Het graan wordt dan in een bak gedaan en vervolgens door de molenstenen fijngemalen. Daarna komt het als meel in een zak terecht. Voor bruin brood is de meel grof gemalen. Voor wit brood en pannenkoekmeel wordt het proces nog een keer herhaald en dan is het veel fijner gemalen.
De kinderen mochten zelf ook aan de touwen sjorren, het meel voelen en pannenkoekmeel kopen. Leuk om te zien hoe een korenmolen werkt en nu maar hopen dat de pannenkoeken smaken!
Onder aan de pagina zie je een filmpje van ons bezoek!
De Cultureel Erfgoeddag
Het bezoek aan de molen vond plaats op woensdag 11 november 2015, de Cultureel Erfgoeddag van dat jaar. Binnen het onderwijsteam Klaver DHKT, waar De Holsthoek deel van uitmaakt, is de Cultureel Erfgoeddag een jaarlijks terugkerende activiteit, die in de tweede week van november wordt gepland. Zo stond in de nieuwsbrief van december 2015 dat de onderbouw op 11 november naar de molen ging. In het fotoalbum Molen Windesheim staan 27 foto's van het bezoek.
Erfgoed om ons heen
Cultureel erfgoed is alles wat we van vroeger hebben geërfd en wat het waard is om te bewaren: oude gebouwen, voorwerpen, verhalen en ambachten. Een molen is daar een prachtig voorbeeld van. Molens zijn al eeuwenlang beeldbepalend voor het Nederlandse landschap, en ze laten zien hoe mensen vroeger de kracht van de wind gebruikten. Door kinderen erfgoed in hun eigen omgeving te laten zien, leren ze dat geschiedenis niet ver weg is, maar om de hoek ligt.
Hoe werkt een korenmolen?
Een korenmolen gebruikt de kracht van de wind om graan te malen. De wind laat de wieken draaien, en die draaiing wordt via assen en tandwielen doorgegeven naar binnen. Daar draait een zware molensteen over een andere steen heen. Het graan wordt tussen de twee stenen fijngemalen tot meel. Een molenaar zorgt ervoor dat de wieken goed in de wind staan en dat het malen goed verloopt. Voor kinderen is het indrukwekkend om te zien hoe zo'n eenvoudig idee zoveel kracht oplevert.
Wind als energie
Mensen gebruiken de kracht van de wind al eeuwenlang. Vroeger dreef de wind molens aan die graan maalden, hout zaagden of water uit de polders pompten. Zonder windmolens zou een groot deel van Nederland er heel anders uitzien. Tegenwoordig gebruiken we de wind ook nog, maar dan in grote windturbines die stroom opwekken. Met kinderen kun je een oude korenmolen en een moderne windturbine vergelijken: allebei vangen ze de wind met hun wieken, maar de een maalt meel en de ander maakt elektriciteit. Zo laat een molenbezoek zien dat oude kennis ook vandaag nog van pas komt.
Van graan tot brood
Bij het bezoek zagen de kinderen het hele proces: een zak graan die met een touw naar boven wordt gehesen, de molenstenen die het graan fijnmalen en het meel dat in een zak terechtkomt. Grof gemalen meel is voor bruin brood, en voor wit brood en pannenkoekmeel wordt het nog een keer gemalen. Zo ontdekken kinderen waar hun boterham vandaan komt: van het graan op het land, via de molen, naar de bakker en hun broodtrommel.
Zelf voelen en doen
De kinderen mochten zelf aan de touwen sjorren en het meel voelen. Juist dat zelf doen maakt een bezoek als dit zo waardevol voor jonge kinderen. Hoe zwaar is een zak graan? Hoe voelt grof meel, en hoe voelt fijn meel? Door het te voelen, begrijpen ze het verschil veel beter dan uit een plaatje. En met het pannenkoekmeel dat ze kochten, kon het molenbezoek thuis nog een lekker vervolg krijgen.
Windesheim
Windesheim is een dorp aan de IJssel, tussen Zwolle en Wijhe, niet ver van Den Nul. Het dorp heeft een lange geschiedenis. Zoals in het bericht staat, werd er al in 1391 een molen gebouwd op de plek waar de huidige molen staat. De molen waaide in de loop der jaren een paar keer om, maar werd steeds weer herbouwd. Zo'n verhaal laat kinderen zien hoe lang er al mensen in hun omgeving wonen en werken.
Een filmpje
Bij dit bericht hoorde ook een filmpje van het bezoek. Op een filmpje zie je pas goed hoe de wieken draaien en hoe het meel uit de molenstenen komt. Voor ouders is het een mooie manier om mee te kijken met wat de kinderen hebben beleefd, en voor de kinderen om het nog eens terug te zien.
Thuis verder
Bak thuis samen met uw kind pannenkoeken, en praat erover waar het meel vandaan komt. Weeg samen het meel af en laat uw kind meehelpen met roeren en bakken. Kijk ook eens of er een molen in de buurt is die u kunt bezoeken. Veel molens zijn op zaterdag open, en op de Nationale Molendag, ieder jaar in mei, zetten veel molens hun deuren extra open voor bezoekers.