Groep 6-7-8 brengt in het kader van de geschiedenisles een bezoek aan het geologisch museum. Eind oktober 2014 verruilden de kinderen van onze bovenbouw de klas voor een museum vol stenen, fossielen en verhalen over de geschiedenis van de aarde. Want geschiedenis begint niet bij de ridders en de kastelen, en zelfs niet bij de eerste mensen: het verhaal van ons landschap gaat honderdduizenden jaren terug.
Geschiedenis van de aarde
In de geschiedenislessen van de bovenbouw leren de kinderen over de tijd van jagers en boeren, de Romeinen, de middeleeuwen en de tijd daarna. Maar om die geschiedenis goed te begrijpen, is het handig om te weten hoe het land eruitzag waarop al die mensen leefden. Waarom woonden mensen op de ene plek wel en op de andere niet? Waarom liggen er bij ons heuvels, rivieren en uiterwaarden? Daarvoor kijk je naar de geologie: de wetenschap die bestudeert hoe de aarde is opgebouwd en hoe die in de loop van miljoenen jaren is veranderd.
Een geologisch museum laat die lange geschiedenis zien met echte voorwerpen. Gesteenten, mineralen, fossielen van planten en dieren, en soms ook botten van dieren die al lang zijn uitgestorven. Voor kinderen is het indrukwekkend om een steen vast te houden die miljoenen jaren oud is, of een fossiel te zien van een dier dat leefde lang voordat er mensen waren.
Het landschap van Salland
Het landschap rondom Den Nul heeft een boeiend verhaal. Tijdens de voorlaatste ijstijd, ongeveer honderdvijftigduizend jaar geleden, schoof een enorme ijskap vanuit Scandinavië over het noorden van Nederland. Dat ijs duwde de grond voor zich uit en vormde zo heuvels: de stuwwallen. De Sallandse Heuvelrug en de Holterberg, niet ver van onze school, zijn op die manier ontstaan. Het ijs nam bovendien stenen mee uit Scandinavië, die achterbleven toen het ijs smolt. Die zwerfstenen vind je nog steeds in onze omgeving, bijvoorbeeld in akkers, langs wegen of verwerkt in oude kerken en boerderijen.
Na de ijstijden zochten rivieren als de IJssel hun weg door het landschap. Zij zetten zand en klei af, waardoor de uiterwaarden en het vruchtbare rivierland ontstonden. De Duursche Waarden, het prachtige natuurgebied vlak bij onze school, zijn daarvan een voorbeeld. Zo hangt het landschap waarin de kinderen opgroeien direct samen met gebeurtenissen van heel lang geleden.
Fossielen en zwerfstenen
In een geologisch museum kun je goed zien hoe verschillend stenen kunnen zijn. Graniet met glinsterende korrels, vuursteen met scherpe randen, zandsteen die bijna kruimelt, en kalksteen waarin soms nog schelpjes te zien zijn. Fossielen vertellen ons welke dieren en planten hier vroeger leefden, toen het klimaat heel anders was. Soms was ons land bedekt door een warme zee, soms door ijs. Voor kinderen is het een eyeopener dat het land onder hun voeten zo vaak van gedaante is veranderd.
Kinderen die eenmaal weten waar ze op moeten letten, gaan ook buiten anders kijken. Een opvallende steen langs de weg kan een zwerfsteen zijn die met het ijs uit Scandinavië is meegekomen. Zo wordt een wandeling in de omgeving een kleine ontdekkingstocht.
Leren in een museum
Op De Holsthoek vinden we het belangrijk dat kinderen leren door te zien en te ervaren. Een museumbezoek is daarvoor ideaal. In een museum zijn de voorwerpen echt, en dat maakt indruk. Kinderen stellen vragen, vergelijken wat ze zien met wat ze in de klas hebben geleerd, en ontdekken nieuwe dingen die hen nieuwsgierig maken. In de bovenbouw brengen we daarom regelmatig een bezoek aan musea en tentoonstellingen. Zo gingen de groepen 6-7-8 in later jaren bijvoorbeeld naar een tentoonstelling over strijd en oorlog in het Stedelijk Museum in Zwolle, en zochten ze fossielen bij de Keizersrande.
Geschiedenis en natuur samen
Het mooie van een onderwerp als geologie is dat het verschillende vakken met elkaar verbindt. Het is geschiedenis, omdat het gaat over hoe de aarde zich door de tijd heen heeft ontwikkeld. Het is aardrijkskunde, omdat het gaat over het landschap en hoe dat is ontstaan. En het is natuur, omdat het gaat over gesteenten, fossielen en het leven op aarde. Op onze school, waar de natuur een belangrijke plek heeft in het onderwijs, past zo'n onderwerp heel goed.
Samen op excursie
In de schoolgids staat het vervoeren van leerlingen bij de diverse activiteiten als een van de manieren waarop ouders bij de school betrokken zijn. Voor de kinderen is een excursie ook een kans om eens buiten de school, op een andere manier, met elkaar en met de leerkracht op te trekken.
Zelf op ontdekking
Wilt u thuis verder met het onderwerp? Ga samen eens op zoek naar zwerfstenen in de omgeving, of bezoek een natuurmuseum in de regio. Op de Holterberg staat bijvoorbeeld een natuurmuseum met veel over de natuur en het landschap van Salland. Leg samen een kleine verzameling stenen aan en zoek op wat voor steen het is. Of kijk naar een boek of een filmpje over de ijstijden. Kinderen vinden het vaak fascinerend om te ontdekken dat er ooit een dikke laag ijs lag op de plek waar zij nu wonen.
Zo werd een bezoek aan een geologisch museum voor groep 6-7-8 een reis door de tijd, van de ijstijden tot het landschap van vandaag.