Start van de lente! Dit bericht van maart 2015 is ook te vinden op de groepspagina van groep 1-2-4-5, de combinatiegroep van de jongere kinderen in de schooljaren daarna. Ieder jaar opnieuw is de start van de lente in de onderbouw van De Holsthoek een bijzonder moment. Na de korte, donkere wintermaanden komt de natuur weer tot leven, en kinderen voelen en zien dat. Ze willen naar buiten, ze ontdekken bloemen en dieren, en ze stellen honderd vragen.
De seizoenen als leidraad
In de onderbouw van onze school vormen de seizoenen een belangrijke leidraad door het jaar. Herfst, winter, lente en zomer brengen ieder hun eigen thema's, hun eigen kleuren en hun eigen ontdekkingen. Voor jonge kinderen is dat heel overzichtelijk: ze kunnen de veranderingen in de natuur met eigen ogen zien, en ze leren dat het jaar een kringloop is. Na de winter komt altijd weer de lente, en na de zomer weer de herfst. Die vaste kringloop geeft kinderen houvast en verwondering tegelijk.
Natuur rond de school
De Holsthoek ligt op een plek die zich bij uitstek leent voor natuuronderwijs. De school staat tegen de bosrand en ook rondom het gebouw is het erg groen. De IJssel en het prachtige natuurgebied De Duursche Waarden bevinden zich in de nabije omgeving. Het is dan ook welhaast vanzelfsprekend dat we in ons onderwijsaanbod gebruik maken van de leefwereld om ons heen. In de lente is die leefwereld op zijn mooist: overal groeit en bloeit het.
Bloemen en bollen
Een van de eerste dingen die kinderen in de lente opmerken, zijn de bloemen. Krokussen in het gras, narcissen in de tuin en hyacinten op de vensterbank. Een hyacint in de klas laat kinderen zien hoe uit een bol een geurende bloem groeit. Kinderen kunnen de bol, de wortels en de bloem tekenen, en zo leren ze de delen van een plant kennen. Ook de geur van de hyacint maakt indruk: in een klaslokaal ruik je hem al zodra je binnenkomt.
Jonge dieren
De lente is ook de tijd van jonge dieren. In de weilanden rond Den Nul worden lammetjes geboren, op boerderijen komen kalfjes en kuikens ter wereld, en in de bomen bouwen vogels hun nesten. Op onze school gingen kinderen bijvoorbeeld lammetjes kijken; de foto's daarvan staan in het fotoalbum Lammetjes kijken. Zulke ervaringen leren kinderen dat het voorjaar een tijd van nieuw leven is, en dat dieren, net als mensen, voor hun jongen zorgen.
Zaaien en verzorgen
In de lente beginnen we in de onderbouw ook weer met zaaien. Rondom de school staan bakken waarin we bloemen, planten en groenten kweken, en de kinderen helpen daarbij. Ze zaaien, geven water en kijken geduldig of er al iets opkomt. In latere jaren zaaiden de jongere kinderen in de klas onder meer peulen, bosui en wortel, en werden er buiten aardappels gepoot. Zo leren kinderen dat planten zorg nodig hebben, en dat je met geduld beloond wordt.
Onderzoekend leren
De lente nodigt uit tot onderzoekend en ontdekkend leren. Kinderen stellen vragen: waarom bloeien bloemen in de lente? Waar komen de blaadjes vandaan? Waarom zingen de vogels zo hard? Door samen te zoeken naar antwoorden, te kijken, te proberen en te vergelijken, leren kinderen hoe je iets onderzoekt. Dat is een vaardigheid die ze hun hele schooltijd en daarna nog nodig hebben. In de onderbouw leggen we daarvoor de basis, met eenvoudige onderzoekjes in de klas en buiten.
Het buitenuurtje
Iedere week hebben we op De Holsthoek een buitenuurtje. De kinderen van groep 1 tot en met 8 doen dan buiten samen opdrachten, die in het teken kunnen staan van natuur, maar ook van rekenen, taal en expressie. Jong en oud ervaart zo samen de natuur in de directe schoolomgeving. In de lente zijn de opdrachten vaak gericht op het ontdekken van lentetekens: de eerste bloemen, de eerste vlinders en de eerste vogelnesten.
Samen in de combinatiegroep
In de combinatiegroepen van de onderbouw leren kinderen van verschillende leeftijden samen. In de lente zie je dat mooi: de oudere kinderen weten al welke bloemen er komen en helpen de jongere bij het zoeken en benoemen. De jongere kinderen ontdekken met grote ogen wat de ouderen al kennen. We werken veel met coöperatieve werkvormen, waardoor de kinderen van en met elkaar leren en er een goede groepsvorming ontstaat.
Het Natuurboek
Op De Holsthoek maken alle leerlingen gedurende hun basisschoolperiode een Natuurboek. Daarin verzamelen ze wetenswaardigheden over de natuur, foto's, werkstukken en gedroogde bloemen uit de omgeving. We beginnen daar al mee bij de kleuters, en het boek gaat mee naar de volgende groepen. De lente levert veel moois op voor zo'n boek: een gedroogde krokus, een tekening van een nestje of een foto van de eerste lammetjes.
Thuis verder
Wilt u thuis verder met de lente? Ga samen naar buiten en zoek lentetekens. Zet een bloembol op een glas water, of zaai tuinkers in een bakje. Bezoek een kinderboerderij met jonge dieren, of luister samen naar de vogels in de tuin. Kinderen die al jong leren genieten van de lente, nemen die verwondering hun hele leven mee.
Licht en warmte
Waarom komt de natuur in de lente eigenlijk tot leven? Het antwoord heeft te maken met licht en warmte. In de lente worden de dagen langer en staat de zon hoger aan de hemel. Planten krijgen daardoor meer licht en warmte, en dat hebben ze nodig om te groeien. Ook dieren merken het: veel vogels beginnen te zingen en te broeden als de dagen langer worden. Met jonge kinderen kun je dat eenvoudig onderzoeken: zet een plantje op een lichte vensterbank en een ander in een donkere kast, en kijk na een week wat er is gebeurd. Zo ontdekken kinderen zelf hoe belangrijk licht is voor alles wat groeit.