Slakken zoeken, ontdekken en bekijken! Op onze groepspagina vertelden we op 30 augustus 2015 over de slakken in onze groep. In de eerste weken van het schooljaar stond de natuurbeleving onder meer in het teken van slakken en spinnen. Slakken zijn voor kleuters en kinderen van groep 3 ideale dieren om te bekijken: ze zijn langzaam, ze bijten niet en ze laten zich rustig bestuderen. Op deze pagina leest u wat je met slakken in de klas allemaal kunt leren.
Goed kijken
Een slak van dichtbij bekijken is een oefening in goed kijken. Wat zie je allemaal? Een huisje met een spiraal, een zacht lijf, voelsprieten die in- en uitschuiven en een glimmend spoor. Met een vergrootglas zie je nog meer: de kleine stipjes op de voelsprieten, dat zijn de ogen, en de golfjes onder de voet als de slak kruipt. Kinderen leren zo dat je steeds meer ziet naarmate je langer en beter kijkt.
Een slak tekenen
Na het kijken is het leuk om een slak te tekenen. Daarbij moeten de kinderen goed nadenken over hoe een slak eruitziet. Hoe teken je een spiraal voor het huisje? Waar zitten de voelsprieten? Hoeveel zijn het er? Een tekening van een slak is een mooie oefening voor de fijne motoriek, want een spiraal tekenen vraagt om een rustige, draaiende beweging van de pols. Zo'n draaiende beweging komt later ook terug bij het schrijven van letters.
Tellen en vergelijken
Ook bij rekenen kunnen slakken helpen. Hoeveel slakken hebben we gevonden? Welke slak is het grootst, en welke het kleinst? Hoeveel windingen heeft het huisje? Kleuters oefenen met tellen en vergelijken, kinderen van groep 3 kunnen al eenvoudige sommetjes maken met de gevonden slakken. Door te rekenen met echte dingen die ze zelf hebben gevonden, wordt rekenen voor jonge kinderen heel concreet.
Nieuwe woorden
Bij slakken horen woorden die kinderen niet iedere dag gebruiken: huisje, voelspriet, slijm, spoor, spiraal, kruipen, langzaam. In de kring leren de kinderen die woorden en gebruiken ze om te vertellen wat ze hebben gezien. Kinderen van groep 3 kunnen korte woorden als slak lezen en schrijven. Zo groeit de woordenschat van de hele groep. Waar het kan doen we de instructie van Veilig leren lezen samen, zodat ook de kleuters al met letters en woordjes in aanraking komen.
Een liedje of versje
Over slakken bestaan veel kinderliedjes en versjes. In de kring kunnen de kinderen zingen over een slakje dat heel langzaam over het pad kruipt, en daarbij met hun vingers de bewegingen van de slak nadoen. Zingen helpt jonge kinderen om nieuwe woorden te onthouden en om klanken en ritme te leren horen. Dat is een belangrijke voorbereiding op het leren lezen.
Een eigen slakkenhuis
Bij het knutselen kunnen de kinderen hun eigen slak maken. Een spiraal van klei of een opgerold stuk papier wordt het huisje, en met een paar stukjes pijpenrager maak je voelsprieten. Zo oefenen ze met rollen, vouwen en plakken. En ze ontdekken nog eens hoe een slakkenhuis is opgebouwd: als een spiraal die steeds kleiner wordt naar het midden toe.
Slakken en het weer
Kinderen merken al snel dat je slakken vooral vindt als het vochtig is. Na een regenbui zijn er opeens veel meer slakken te zien dan op een warme, droge dag. Hoe komt dat? Een slak heeft vocht nodig, anders droogt hij uit. Op droge dagen kruipt hij in zijn huisje en zoekt hij een schaduwrijk plekje. Zo leren kinderen dat het weer invloed heeft op wat je in de natuur kunt zien.
Een slak in de winter
Wat doet een slak eigenlijk in de winter? Als het koud wordt, zoekt een huisjesslak een beschut plekje op, bijvoorbeeld onder bladeren of in de grond. Hij trekt zich terug in zijn huisje en sluit de opening af met een dun laagje, dat hard wordt. Zo houdt hij een soort winterslaap, tot het in het voorjaar weer warmer wordt. Kinderen vinden het een bijzonder idee: een dier dat zijn eigen deur dichtmaakt en pas maanden later weer naar buiten komt.
Wie eet er slakken?
Slakken zijn voor veel andere dieren een lekker hapje. Egels, padden en verschillende vogels eten slakken. De zanglijster heeft er een slimme manier voor: hij pakt een huisjesslak in zijn snavel en slaat die tegen een steen, tot het huisje breekt. Rond zo'n steen kun je soms veel kapotte slakkenhuisjes vinden. Zo laten slakken zien dat alle dieren in de natuur met elkaar verbonden zijn, als schakels in een voedselketen.
Samen zoeken
In onze combinatiegroep werken we veel met coöperatieve werkvormen, hierdoor leren de kinderen van en met elkaar. Bij het zoeken naar slakken kunnen de kinderen in tweetallen op pad: de een tilt voorzichtig een blad op, de ander kijkt of er een slak onder zit. Daarna vertellen ze elkaar wat ze hebben gevonden. Zo leren de kinderen samenwerken en elkaar helpen, terwijl ze de natuur ontdekken.
Respect voor kleine dieren
Slakken zijn kwetsbaar. Je pakt ze voorzichtig vast bij hun huisje en je zet ze na het bekijken weer terug op een vochtige plek. Na het aanraken was je je handen. Zo leren kinderen al jong dat ook kleine dieren respect verdienen. In de natuur rond de school wonen veel kleine beestjes, en het is fijn als kinderen daar met zorg mee omgaan.
Thuis verder
Thuis kunt u na een regenbui samen met uw kind op zoek gaan naar slakken. Bekijk ze met een vergrootglas, tel de windingen van het huisje en laat uw kind vertellen wat het ziet. Zing samen een liedje over een slak, of teken er samen een. Zet de slakken daarna terug op hun plekje in de tuin, en was samen goed de handen.