Rekenen in groep 1-2-3. Er worden diverse werkvormen toegepast. Op deze groepspagina vertellen we graag hoe dat in de praktijk gaat. In september 2014, een paar weken na de start van het schooljaar, was het rekenen in volle gang. De kleuters waren aan het tellen en vergelijken, en de kinderen van groep 3 maakten kennis met hun eerste echte sommen.
Eén lokaal, drie leerjaren
In onze jongste combinatiegroep zitten kleuters van groep 1 en 2 samen met de kinderen van groep 3. Dat vraagt om een goede organisatie van de rekenles. We beginnen vaak met een gezamenlijk moment in de kring. Daar tellen we samen, bijvoorbeeld hoeveel kinderen er die dag op school zijn, welke dag het is en hoeveel dagen het nog duurt tot een verjaardag of een feest. Zo'n gezamenlijk moment geeft alle kinderen een gevoel van samen leren. Daarna gaat ieder kind verder met de rekenactiviteit die bij zijn leerjaar past.
Werkvorm 1: in de kring
De kring is een belangrijke plek voor rekenen. Hier tellen de kinderen samen hardop, vooruit en achteruit, en klappen ze mee bij ieder getal. Met een grote dobbelsteen of met vingers laten de kinderen hoeveelheden zien. Bij een getallenlijn op de vloer springen ze van getal naar getal. Juist omdat dit samen gebeurt, durven ook de jongste kinderen mee te doen. Ze horen hoe oudere kinderen tellen en doen dat na.
Werkvorm 2: in tweetallen
Een andere werkvorm is werken in tweetallen. Twee kinderen krijgen samen een opdracht, bijvoorbeeld een rijtje kaartjes op volgorde leggen of samen zoeken hoeveel blokjes er in een bak zitten. Ze bespreken samen wat ze doen en controleren elkaar. Dat is coöperatief leren in zijn eenvoudigste vorm: kinderen ondersteunen en helpen elkaar en zoeken samen naar oplossingen. Voor de kinderen van groep 3 kan het tweetal ook bestaan uit twee kinderen van hetzelfde leerjaar die samen een rekenspel spelen.
Werkvorm 3: spelend rekenen in de hoeken
Kleuters rekenen veel in de hoeken van het lokaal. In de bouwhoek bouwen ze torens en vergelijken ze welke het hoogst is. In de huishoek dekken ze de tafel en tellen ze hoeveel borden er nodig zijn. Bij de zandtafel ontdekken ze wat vol, half vol en leeg betekent. De leerkracht speelt daarop in door vragen te stellen en de kinderen uit te dagen. Zo leren kleuters rekenbegrippen zonder dat ze het als les ervaren.
Werkvorm 4: zelfstandig werken
De kinderen van groep 3 werken ook zelfstandig in hun rekenwerkboek of aan een taak. Ze leren getallen schrijven, splitsen en optellen en aftrekken tot tien. Terwijl zij zelfstandig werken, kan de leerkracht extra aandacht geven aan een groepje kleuters, of juist een paar kinderen van groep 3 verlengde instructie geven. Zelfstandig werken is dus niet alleen een rekenvaardigheid, maar ook een manier om in een combinatiegroep iedereen de aandacht te geven die nodig is.
Werkvorm 5: rekenen met materiaal
Bij alle groepen werken we veel met concreet materiaal. Kralen, blokjes, fiches, rekenrekjes en dobbelstenen helpen kinderen om te zien en te voelen wat een getal betekent. Een som als drie plus twee wordt veel duidelijker als je drie blokjes en twee blokjes bij elkaar schuift en ziet dat het er vijf zijn. Pas als kinderen dat goed begrijpen, stappen we over naar afbeeldingen en daarna naar kale sommen. Zo bouwen we een stevige basis.
Werkvorm 6: buiten rekenen
Rekenen gebeurt bij ons ook buiten. Tijdens het wekelijkse buitenuurtje doen de kinderen opdrachten die niet alleen over natuur gaan, maar ook over rekenen, taal en expressie. Tel tien eikels, zoek drie bladeren die groter zijn dan je hand, of leg met takjes een vorm. Door te rekenen met wat de natuur biedt, wordt het vak levendig en herkenbaar. En de jongste kinderen leren ondertussen ook van de oudere kinderen die meedoen.
De samenhang met lezen
Net als bij rekenen doen we ook de instructie van Veilig Leren Lezen samen waar het kan, vooral in de eerste helft van het schooljaar. De kleuters komen daardoor al in aanraking met letters, woordjes, tellen, cijfers en begrippen. Rekenen en taal lopen bovendien vaak door elkaar: wie telt, gebruikt woorden; wie een rekenverhaal hoort, moet goed luisteren. Zo versterken de vakken elkaar.
Waarom zoveel afwisseling?
Kinderen leren op verschillende manieren. Het ene kind begrijpt iets het best door het te doen, het andere door het te zien of erover te praten. Door diverse werkvormen te gebruiken, sluiten we aan bij al die verschillende manieren van leren. Bovendien blijven kinderen betrokken als de les afwisselend is. Meer kinderen zijn actief bezig en leren daardoor meer. Dat is precies wat we op De Holsthoek willen: onderwijs dat uitdagend en stimulerend is en aansluit bij de kerndoelen, en waarin ieder kind kan groeien.
Wilt u meer weten over het rekenen in groep 1-2-3? Kom gerust eens kijken of maak een afspraak met de leerkracht. We laten u graag zien hoe uw kind leert.
De ontwikkeling volgen
Hoe weten we of de kinderen vooruitgaan? Door goed te kijken en bij te houden wat ieder kind kan. Bij de kleuters observeren we tijdens de activiteiten en het spel: kan een kind tot tien tellen, herkent het hoeveelheden, begrijpt het begrippen als meer en minder? In groep 3 komen daar de toetsen van de rekenmethode en de toetsen van het leerlingvolgsysteem bij. Zo zien we precies waar een kind staat, en kunnen we de instructie daarop afstemmen. De opbrengsten van de kinderen zijn voor ons maatgevend om de kwaliteit van ons onderwijs te borgen en te ontwikkelen. Ouders worden tijdens de oudergesprekken op de hoogte gehouden van de ontwikkeling van hun kind, en natuurlijk kunt u altijd tussendoor een afspraak maken als u vragen heeft.